Gelir ve Kurumlar Vergisinde İstisna, İndirim ve Uygulamalara İlişkin Yeni Tasdik Düzeni
30 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 49) ile gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında önemli bir değişikliğe gidilmiştir. Tebliğ ile, mükelleflerin gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yararlandıkları belirli istisna, indirim ve vergi uygulamalarının, Yeminli Mali Müşavir (YMM) tarafından düzenlenecek tasdik raporu ile tevsik edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
Tebliğin Amacı ve Hukuki Dayanağı
Tebliğin temel amacı, mükelleflerin gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde beyan ettikleri istisna ve indirimlerin gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığının, mevzuata uygunluğunun ve hesaplamaların doğruluğunun YMM’ler tarafından denetlenerek raporlanmasını sağlamaktır. Düzenleme, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 227. maddesi ile 3568 sayılı Kanun’un 12. maddesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verilen yetkilere dayanmaktadır.
Gelir Vergisine İlişkin Tasdik Zorunluluğu
Gelir vergisi mükellefleri açısından, 2025 takvim yılı ve izleyen yıllara ait beyannamelerden itibaren geçerli olmak üzere;
Beyannamede müstakil satırı bulunan her bir istisna veya indirimin 500.000 TL’yi aşması,
Birden fazla istisna veya indirimin toplamının 1.000.000 TL’yi aşması,
“Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırlarında yer alan tutarların 1.000.000 TL sınırını aşması,
Gelir Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesi kapsamındaki indirimli gelir vergisi uygulamaları
durumlarında, ilgili tutarların YMM tasdik raporu ile doğrulanması zorunlu hale getirilmiştir.
Belirlenen parasal sınırlar, aksine bir düzenleme yapılmadıkça, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacaktır.
Kurumlar Vergisine İlişkin Tasdik Zorunluluğu
Kurumlar vergisi mükellefleri bakımından da benzer bir sistem öngörülmüştür. 2025 hesap dönemi ve sonrasında uygulanmak üzere;
Beyannamede ayrı satırda gösterilen istisna ve indirimlerin her biri için 500.000 TL’yi aşan tutarlar,
Birden fazla istisna veya indirimin toplamının 1.000.000 TL’yi aşması,
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesi kapsamındaki indirimli oran uygulamalarında 200.000 TL’yi aşan vergi avantajları,
İndirimli kurumlar vergisi (m. 32/A) ile yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamaları
için YMM tasdik raporu ibrazı zorunlu tutulmuştur. Bu kapsamda, özellikle küresel asgari kurumlar vergisi uygulamasında herhangi bir tutar sınırı öngörülmemiştir.
Tasdik Raporlarının Sunulması ve Kapsamı
Zorunlu tasdike tabi işlemlere ilişkin raporların;
İlgili gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte veya
Beyanname verme süresinin bitimini izleyen iki ay içinde
dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilmesi gerekmektedir.
Mükelleflerin tam tasdik sözleşmesi kapsamında YMM ile çalışmaları halinde, bu istisna ve indirimler ayrı bir rapor yerine tam tasdik raporunun ilgili bölümünde ele alınabilecektir.
Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu
Tebliğ, YMM’lere geniş bir inceleme ve doğrulama yükümlülüğü yüklemektedir. YMM’ler;
Belgelerin gerçekliğini ve hukuki geçerliliğini,
Defter kayıtlarının usulüne uygunluğunu,
İstisna ve indirimlerin mevzuat şartlarını sağlayıp sağlamadığını
araştırmak zorundadır. Tasdikin hatalı olması halinde, ziyaa uğratılan vergiler, cezalar ve gecikme faizlerinden, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere mükellef ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluk söz konusudur.
Tasdik Raporunun Sunulmamasının Sonuçları
Zorunlu tasdik raporunun süresinde ibraz edilmemesi halinde, mükellefe ek süre verilecek; buna rağmen rapor sunulmazsa ilgili istisna veya indirimden yararlanılamayacak ve ayrıca özel usulsüzlük cezası uygulanacaktır.
Sonuç
Bu Tebliğ ile birlikte, gelir ve kurumlar vergisinde yüksek tutarlı istisna ve indirimlerin uygulanmasında Yeminli Mali Müşavir tasdiki merkezi bir rol üstlenmiş, buna paralel olarak tasdik raporlarının kapsamı da önemli ölçüde genişletilmiştir. Düzenleme, vergi güvenliğini artırmayı ve uygulamada bir bütünlük sağlamayı hedeflerken; mükellefler açısından, istisna ve indirimlerin mevzuata uygunluğunun daha kapsamlı bir inceleme ve belgelendirme süreciyle ortaya konulmasını gerektirmektedir. Bu çerçevede YMM tasdiki, defter kayıtları, dayanak belgeler, hesaplama yöntemleri ve fiili durumun birlikte değerlendirildiği güçlü bir güvence mekanizmasına dönüşmüştür. Mükellefler bakımından ise, beyanname öncesinde daha planlı, sistematik ve profesyonel bir hazırlık süreci, artık sürecin doğal bir parçası haline gelmiştir.
Kurumlar vergisi mükelleflerine ilişkin tasdik zorunluluğu getirilen istisna, indirim ve uygulamalar aşağıdaki gibidir:
No | İstisna / İndirim / Uygulama | İlgili Mevzuat |
1 | Yurtdışı İştirak Kazançları İstisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-b) |
2 | Yurtdışı İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-c) |
3 | Emisyon Primi Kazancı İstisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-ç) |
4 | Gayrimenkul Yatırım Fonları veya Ortaklıklarının Kazanç İstisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-d/4) |
5 | Taşınmaz ve iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan hakları ile girişim sermayesi yatırım fonları satış kazancı istisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-e ve Geçici Madde 16) |
6 | Yurtdışı inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetler kazanç istisnası | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/1-h) |
7 | Sınai mülkiyet haklarında istisna | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/B) |
8 | Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden sağlanan kazanç istisnası | 4490 sayılı Kanun |
9 | Serbest bölgelerde elde edilen kazanç istisnası | 3218 sayılı Kanun |
10 | Teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazanç istisnası | 4691 sayılı Kanun |
11 | Araştırma altyapılarının Ar-Ge ve yenilik kazançlarında istisna | 6550 sayılı Kanun |
12 | Ar-Ge indirimi | 5520 sayılı Kanun (Mülga Madde 10/1-a) |
13 | Yurtdışına verilen yazılım ve mühendislik hizmetleri kazanç indirimi | 5520 sayılı Kanun (Madde 10/1-ğ) |
14 | Nakdi sermaye artışından kaynaklanan faiz indirimi | 5520 sayılı Kanun (Madde 10/1-ı) |
15 | İndirimli kurumlar vergisi uygulaması | 5520 sayılı Kanun (Madde 32 ve 32/A) |
16 | Yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi | 5520 sayılı Kanun (Ek Madde 1-13) ve Geçici Madde 17 |
17 | Ar-Ge ve tasarım indirimleri | 5746 sayılı Kanun |
18 | Teknogirişim sermaye desteği indirimi | 5746 sayılı Kanun |
19 | Teknokent sermaye desteği indirimi | 4691 sayılı Kanun |
20 | Yatırım indirimi istisnası | 193 sayılı Kanun |
21 | Beyannamede yer alan diğer indirim ve istisnalar | 5520 sayılı Kanun ve diğer Kanunlar |
Gelir vergisi mükelleflerine ilişkin tasdik zorunluluğu getirilen istisna, indirim ve uygulamalar aşağıdaki gibidir:
No | İstisna / İndirim / Uygulama | İlgili Mevzuat |
1 | Sınai Mülkiyet Haklarında İstisna | 5520 sayılı Kanun (Madde 5/B) |
2 | Türk Uluslararası Gemi Siciline Kayıtlı Gemilerin İşletilmesinden ve Devrinden Sağlanan Kazanç İstisnası | 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu |
3 | Serbest Bölgelerde Elde Edilen Kazanç İstisnası | 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu |
4 | Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Elde Edilen Kazanç İstisnası | 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu |
5 | Yurtdışına Verilen Yazılım, Mühendislik, Eğitim ve Sağlık Hizmetleri Kazanç İndirimi | 193 sayılı Kanun (Madde 89/13) |
6 | İndirimli Gelir Vergisi Uygulaması | 5520 sayılı Kanun (Madde 32/A) |
7 | Ar-Ge ve Tasarım İndirimleri | 5746 sayılı Kanun |
8 | Yatırım İndirimi İstisnası (GVK Geçici 61) | 193 sayılı Kanun |
9 | Beyannamede Yer Alan Diğer İndirim ve İstisnalar | 193 sayılı Kanun ve diğer Kanunlar |